NACE kodu, bir işyerinin yaptığı ekonomik faaliyeti gösteren altı haneli sınıflandırma kodudur. Türkiye’de işyerinin tehlike sınıfı bu koda göre belirlenir; tehlike sınıfı da iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin süresinden işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmetine kadar pek çok yükümlülüğü değiştirir. Aşağıdaki araçla bir NACE kodunun güncel tehlike sınıfını ya da bir faaliyetin hangi koda girdiğini sorgulayabilirsiniz.
Araç, İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ekindeki listenin 1 Nisan 2026 değişikliği işlenmiş hâlini kullanır: 2.142 kod, bunların 898’i az tehlikeli, 888’i tehlikeli, 356’sı çok tehlikeli sınıfta. Listede olmayan bir kod için tehlike sınıfı tahmin edilmez.
NACE kodu nasıl sorgulanır?
- Kodunuzu biliyorsanız altı haneyi noktalı ya da noktasız yazın (62.10.00 veya 621000). Faaliyet tanımı ve tehlike sınıfı gelir.
- Yalnız bölümü biliyorsanız ilk iki ya da dört haneyi yazın (ör. 41 veya 56.11). O bölümdeki bütün kodlar listelenir.
- Kodu bilmiyorsanız faaliyetinizi bir iki kelimeyle yazın (ör. lokanta, çağrı merkezi, elektrik tesisat). Birden fazla kelime yazarsanız hepsini içeren faaliyetler gösterilir.
İşyerinizin resmî kaydındaki kodu işyeri tescil belgesinde ya da e-Devlet üzerinden görebilirsiniz. Firma adıyla arama yapmak için firma sorgulama sayfasını, SGK kaydına nasıl bakılacağı için SGK işyeri sorgulama rehberini kullanabilirsiniz.
NACE kodu nedir, nasıl okunur?
NACE, Avrupa Birliği’nin ekonomik faaliyet sınıflandırmasıdır (Nomenclature statistique des activités économiques dans la Communauté européenne). İlk dört hane AB genelinde aynıdır; son iki hane Türkiye’de faaliyeti ayrıntılandırmak için eklenir. Örnek olarak bilgisayar programlama kodunun katmanları:
- 62 — bölüm: Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler
- 62.1 — grup: Bilgisayar programlama faaliyetleri
- 62.10 — sınıf: Bilgisayar programlama faaliyetleri
- 62.10.00 — altılı kod: Bilgisayar programlama faaliyetleri (sistem, veri tabanı, network, web sayfası vb. yazılımları ile müşteriye özel yazılımların kodlanması, masaüstü ya da mobil cihazlar için uygulama geliştirme, vb) → Az Tehlikeli
2025’te liste değişti: eski kodlara dikkat
13 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 32840) yayımlanan değişiklikle tehlike sınıfları listesi baştan yazıldı ve NACE Rev.2’den NACE Rev.2.1’e geçildi. 2012 listesindeki kodların önemli bir kısmı kaldırıldı ya da numarası değişti; aynı numara artık başka bir faaliyeti gösterebiliyor. Örneğin eski listede bilgisayar programlama 62.01.01 koduyla yer alırken güncel listede 62.10.00’dır. Liste 21 Mayıs 2025 ve 1 Nisan 2026’da yeniden değişti; 1 Nisan 2026 değişikliğiyle 20 kod listeden çıkarıldı.
İnternette dolaşan pek çok tablo hâlâ eski kodları gösteriyor. Elinizdeki bir belgedeki kodu araca yazdığınızda “listede yok” sonucu alıyorsanız kod büyük olasılıkla eski sistemdendir. Bu durumda araç aynı sınıftaki güncel kodları listeler; doğru kodu işyeri tescil kaydınızla karşılaştırarak seçin.
Örnek NACE kodları ve tehlike sınıfları
| NACE kodu | Faaliyet | Tehlike sınıfı |
|---|---|---|
| 05.10.00 | Taş kömürü madenciliği | Çok Tehlikeli |
| 24.10.01 | Ham çelik üretilmesi | Çok Tehlikeli |
| 41.00.01 | İkamet amaçlı binaların inşaatı (ahşap binaların inşaatı hariç) | Çok Tehlikeli |
| 43.21.01 | Bina ve bina dışı yapıların (ulaşım için aydınlatma ve sinyalizasyon sistemleri hariç) elektrik tesisatı, kablolu televizyon ve bilgisayar ağı tesisatı ile konut tipi antenler (uydu antenleri dahil), elektrikli güneş enerjisi kollektörleri, elektrik sayaçları, elektrikli araçlar için elektrikli şarj cihazları tesisatının kurulumu, duvar dibi ısıtma sistemleri, yangın ve hırsızlık alarm sistemleri vb. kurulumu | Çok Tehlikeli |
| 49.41.01 | Kara yolu ile şehir içi yük taşımacılığı (gıda, sıvı, kuru yük vb.) (gaz ve petrol ürünleri hariç) | Tehlikeli |
| 47.11.01 | Bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret (gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret) | Az Tehlikeli |
| 56.11.01 | Genel lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri | Az Tehlikeli |
| 62.10.00 | Bilgisayar programlama faaliyetleri (sistem, veri tabanı, network, web sayfası vb. yazılımları ile müşteriye özel yazılımların kodlanması, masaüstü ya da mobil cihazlar için uygulama geliştirme, vb) | Az Tehlikeli |
| 82.20.01 | Çağrı merkezlerinin faaliyetleri | Az Tehlikeli |
Tablodaki satırlar aracın kullandığı listeden otomatik alınmıştır. Lokanta ve restoran faaliyetleri (56.11.01) güncel listede az tehlikeli sınıftadır; eski tablolarda farklı sınıfta gösterilebilir.
Tehlike sınıfı nasıl belirlenir?
İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ne göre:
- Tehlike sınıfı, işyerinde yürütülen asıl işin NACE koduna göre belirlenir.
- Asıl işin hangisi olduğunda tereddüt varsa işyerinin kuruluş amacına bakılır. Birden fazla asıl iş varsa tehlike sınıfı yüksek olan esas alınır.
- İşveren asıl iş faaliyetindeki değişikliği en geç bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir.
- Tehlike sınıfına itirazları Bakanlık, tescil kayıtları ve asıl iş üzerinden değerlendirir. Karar tehlike sınıfını değiştirirse işveren yeni sınıfın gerektirdiği işlemleri 90 gün içinde yerine getirip bildirmek zorundadır.
Üç sınıfın farkları için işyeri tehlike sınıfı nedir, başvuru ve belgeler için işyeri tehlike sınıfı nasıl değiştirilir yazılarına bakabilirsiniz.
Tehlike sınıfı neyi değiştirir?
En doğrudan etkilerden biri çalışanlara verilecek temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimidir:
| Tehlike sınıfı | Çalışan başına en az eğitim | Tekrar sıklığı |
|---|---|---|
| Az Tehlikeli | 8 saat | 3 yılda en az bir |
| Tehlikeli | 12 saat | 2 yılda en az bir |
| Çok Tehlikeli | 16 saat | Yılda en az bir |
Eğitimin konuları ve kimlerin verebileceği İSG eğitimi rehberinde anlatılıyor. Tehlike sınıfı ayrıca iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin çalışma süresini ve belge sınıfını da belirler; bu yüzden işyeri kaydındaki kodun gerçek faaliyetle örtüşmesi önemlidir.
NACE kodu yanlış kaydedilmişse ne olur?
Kayıttaki kod gerçek faaliyetle örtüşmüyorsa işyeri yanlış tehlike sınıfında görünür:
- Gerçekte daha tehlikeli bir iş yapılıyorsa eğitim, uzman ve hekim hizmeti eksik kalır; denetimde ve bir iş kazasında sorumluluk işverene döner.
- Daha düşük tehlikeli bir iş yapılıyorsa işveren gereğinden ağır yükümlülükleri karşılar.
- Düzeltme için asıl iş değişikliği Bakanlığa bildirilir ya da tehlike sınıfına itiraz edilir.
Kaynak
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği (Resmî Gazete 26.12.2012, sayı 28509) ve Ek-1 İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi; mevzuat.gov.tr’deki değişiklikleri işlenmiş metin. Son değişiklik: Resmî Gazete 01.04.2026, sayı 33211. Liste yeniden değiştiğinde araç ve bu sayfa birlikte güncellenir.
Bir yanıt yazın